Durf te denken!

Lebbis
De Bovengrens
Gezien op: 14-03-2018 De Kleine Komedie Amsterdam

In 2000 startte Hans Sibbel (Lebbis) zijn carrière als soloartiest met de show ‘Kingsize’. Sindsdien maakt hij zich op het podium razend om menselijke domheid en in het bijzonder om de consumptiemaatschappij. Die rode draad komt niet uit de lucht vallen: Sibbel is namelijk doctorandus in de Economie en werkte aanvankelijk een aantal jaar in het bedrijfsleven. In zijn meest recente programma – ‘De Bovengrens’ – toont hij opnieuw hoe laatkapitalistische opvattingen geestig verworpen kunnen worden.

De komiek vraagt zich in zijn voorstelling met name af in hoeverre menselijke ontwikkeling daadwerkelijk vooruitgang is. De show opent met het verfijnde jazznummer ‘Journey to the Stars’ van Tom Harrell, dat na een minuut als achtergrondmuziek te horen blijft. Tegelijkertijd definieert Lebbis de ondergrens van de menselijke beschaving. Daartoe beroept hij zich op de jagers en verzamelaars.

Zo’n 40.000 jaar geleden leefden onze voorouders een relatief overzichtelijk bestaan. We hadden nog steeds zo kunnen leven, zo stelt de cabaretier, ware het niet dat de mens inhalig is en altijd meer wil, wat volgens hem precies het probleem is. In wat volgt, komt het publiek ter ore waarom de bovengrens geregeld bereikt is en hoe deze kan worden bijgesteld.

Zo moet het kanaal RTL-Z per direct worden opgeheven. Zelfs de pennen en notitieblokjes van de redactieleden worden in zijn scenario met vlammenwerpers platgebrand. Uit het vervolg van zijn betoog blijkt dat hij de zender wil vernietigen om zo de handel op de effectenbeurs te stoppen. Naar zijn idee is de hebzucht achter aandelen namelijk een oorzaak waarom de bovengrens steeds maar wordt opgerekt. Mensen hebben geld maar willen meer en investeerders spelen in op die gulzigheid door te beweren dat beleggen een vaardigheid is. Dat gegeven weet Lebbis vervolgens buitengewoon humoristisch en gevat te ridiculiseren.

“Als je weet wat een aandeel gaat doen, dan ga je als belegger toch niet op een kantoor zitten, niemand gaat voor de lol naar kantoor, dat is het sluitende bewijs dat ze maar wat doen. Als je een hele goede belegger zou bellen voor advies, die weet wat een aandeel gaat doen, dan zou hij moeten zeggen: ‘Meneer, ik ben lam en ik zit nu op de Malediven cocaïne te snuiven van billen van acht lekkere wijven, over tien jaar is m’n geld op, dan bent u de eerste die ik ga adviseren.’”

Naast het benoemen van problemen, voorziet Lebbis het publiek ook van praktische tips, die de revue passeren via verschillende anekdotes. Zo vindt hij dat mensen veel te veel vlees eten, wat aantoonbaar niet goed is voor het milieu. Daarom stelt hij voor zichzelf de bovengrens vast op eens in de drie maanden een gebraden kippetje en een keer per half jaar een broodje shoarma. Het doorbreken van routine bevordert het waarheidsbeeld van een mens, aldus Lebbis.

Toch is sommige raad wel erg vergelijkbaar met aanwijzingen uit eerdere voorstellingen. Achter de sketch ‘beschaving is hoe je met regels omgaat’ gaat bijvoorbeeld vrijwel dezelfde gedachte schuil als zijn stuk over ‘regels als richtlijnen’ uit het programma ‘Vuur’ (2002). In beide gevallen beweert Lebbis namelijk dat regels contextafhankelijk zijn.

Die herhaling is echter in beperkte mate aanwezig en daardoor niet enorm hinderlijk. Bovendien is de kerngedachte waarmee de voorstelling eindigt wel versgebakken. Tijdens het slot van de show wordt wederom het jazznummer van Harrell gedraaid en gaat Lebbis in op het concept vrije wil. Als er zoiets is als vrije wil, dan kan je leven en consumeren zonder een grens te stellen en niet stil staan bij wat voor puinhoop je achterlaat. Je kan daarentegen ook geloven dat vrije wil het juist mogelijk maakt een bovengrens te stellen voor je daden.

Die gedachte sluit aan bij de thematiek van zijn oeuvre, dat ondertussen bestaat uit tien voorstellingen. Niettemin conflicteert de boodschap van dit programma, i.e. beperk uw inhaligheid, wel enigszins met zijn eigen leven. Toen hij werkzaam was als automatiseringsdeskundige en systeemontwerper, droeg hij per slot van rekening zelfstandig bij aan de maximalisatie van menselijke hebzucht. Daarover heeft Lebbis echter durven denken: hij stelde zijn bovengrens bij, zei het bedrijfsleven vaarwel en koos voor een op voorhand onzeker doch artistiek bestaan. Misschien gaat dit programma daar ook wel over: Durf te denken!

Mark Coelen





Deze pagina is onderdeel van de website www.cabaret.nl.
De cabaret-database van Nederland.
Een actueel overzicht van cabaret, kleinkunst en stand-up comedy.
 
Kijk op cabaretmatch.nl voor meer informatie over theater op maat, cabaret op maat of een muziekoptreden voor een congres, symposium of feest op maat.