Fotograaf: Anne van Zantwijk

Luchtige beklemming

Janneke de Bijl
Zonder zin kan het ook
Gezien op: 28-10-2019 De Kleine Komedie Amsterdam

“Ik ben niet zo gezellig”, zijn de openingswoorden van Janneke de Bijl in haar eerste avondvullende voorstelling Zonder zin kan het ook. Een opmaat naar een programma over burgerlijkheid met een donker randje. De cabaretière zet zichzelf in de eerste vijf minuten neer als een vrouw met een radio van zorgen in haar hoofd. Haar decor, dat bestaat uit wolken, verwijst naar die zorgen die komen en gaan en die overdrijven als je ze geen aandacht geeft. Gelukkig heeft Janneke de Bijl haar gedachten wel aandacht gegeven, want juist deze bijzondere gedachten hebben een fraai programma gemaakt vol van zelfspot.

In een hoog tempo rijgt De Bijl de grappen aan elkaar en dit verraadt haar ervaring die zij heeft kunnen opdoen bij de Comedytrain. Met veel ironie vertelt ze haar verhalen, maar op een manier waarop het nooit echt zwaar wordt. Ze zet zichzelf neer als een weinig rooskleurig persoon, maar ze zegt dat het jezelf onderuithalen sowieso een vrouwelijke eigenschap is. Bij de eerste tennisles noemen de vrouwen uit haar groepje op waar ze niet zo goed in zijn. Als alle zwakke punten van de dames aan bod zijn gekomen zegt De Bijl dat ze niet eens weet hoe ze een racket vast moet houden.

Ze houdt boekjes bij met tegenvallers, meevallers, dankbaarheid en pogingen tot geluk en het lijkt wel of De Bijl haar pen gedoopt heeft in een emmer met zwartgalligheid. Zelfs over geluk zegt ze: “En dan heb je een leuk leven. En dan?”

Tussen haar overpeinzingen door zingt ze een paar mooie liedjes die naadloos aansluiten bij de thematiek van haar bestaan. “We horen nergens bij”, slaat misschien niet alleen op haar en haar vriend, maar misschien is deze zin ook een spiegel die zij ons voorhoudt op het moment dat we niet meer leven naar de verwachtingen van anderen.

De rode draad in het verhaal is het buurtfeest dat door haar vriend geregeld moet worden. Deze ongezond levende, onaangepaste en vergeetachtige man wordt door De Bijl bemoederd en neergezet als iemand die net niet begeleid woont. Hun meest romantische moment beleefden ze in het ziekenhuis tijdens een medische check.

Het programma is een aaneenschakeling van tragikomische elementen, waarbij haar eigen tuin vol onkruid een metafoor is voor het leven. Het kan verstikkend zijn, maar ook een laag leggen over iets wat onzichtbaar blijft, maar geen kwaad kan. Over het programma hangt een grauwsluier die wel voelbaar is, maar niet de boventoon voert. Door de ontlading na iedere grap krijgt die ook geen kans om te woekeren en die balans weet De Bijl heel goed te bewaken.

Leopold





Deze pagina is onderdeel van de website www.cabaret.nl.
De cabaret-database van Nederland.
Een actueel overzicht van cabaret, kleinkunst en stand-up comedy.
 
Kijk op cabaretmatch.nl voor meer informatie over theater op maat, cabaret op maat of een muziekoptreden voor een congres, symposium of feest op maat.