Guzmans oudejaarsconference brengt licht in het donker

Javier Guzman
Zonde(r) Voornemens
Gezien op: 22-12-2016 DeLaMar Theater te Amsterdam

‘Wat is er in godsnaam allemaal gebeurd in 2016?’, vraagt Javier Guzman aan het publiek, maar bovenal aan zichzelf. De weelderig bewegende spots en tientallen verlichte lampjes sieren het podium, even krijgen we de tijd om na te denken over deze vraag. ‘Wat niet’, is de eerste gedachte die opkomt. We worden onophoudelijk gebombardeerd met het laatste nieuws en we moeten er niet raar van opkijken als het nieuws van morgen met toegeknepen ogen op de loer ligt. We denken immers te weten wat er speelt. ‘Maar wat maakt het dit jaar anders?’ Guzman spit, graaft en bombardeert tijdens de oudejaarsconference 2016 de zaal plat. In zijn voorstelling ‘Zonde(r) Voornemens’ passeren ‘s werelds grootste dictators, de heftigste terroristische aanslagen en verschillende definities van waanzin de revue. Een sterk begin van Oudejaarsavond vol goede vondsten.

De spanningen in ons land zijn volgens Guzman goed voelbaar. Maar wiens schuld is dat? Is het de schuld van de overheid? Die meer veiligheid beoogt op vliegvelden, maar waar je vervolgens gevraagd wordt of de koffer die je bij je draagt door jou is ingepakt of door iemand anders. Simpel: ‘gewoon ja zeggen.’ Of de Gay Pride waar we met toegeknepen billen naar toe gaan, wachtend op een ‘misschien-aanslag’, maar de voorzorgsmaatregelen zijn getroffen hoor: de politie gaat wél letten op opvallend en raar gedrag. Guzman is briljant in het nadoen van typetjes en verleidt het publiek met goed geplaatste grappen en frisse logica. Hij speelt met plezier en overgave, tot vreugde van zijn goedlachse publiek.

Alles is tegenwoordig een groot cliché en racisme is vaak te verwarren met ja, met wat eigenlijk. Het is zo geïntegreerd dat we het verschil niet meer kennen. Is een politiecursus ‘Minder Etnisch Profileren’, oftewel ‘hoe ontken ik alle statistieken, want de neger heeft het niet gedaan-cursus’ ook een vorm van racisme?
Guzman is een cabaretier met bakken ervaring en dat laat hij ook zien. Door zijn precieze timing en intonatie weet hij wanneer hij gas moet terugnemen en wanneer juist niet. Met zijn enigszins rauwe stem en vrijblijvende energie is Guzman onze eigen Matthew McConaughey en gaat deze voorstelling over meer dan vrouwen, alcohol en werkakkefietjes.

Alles is anders dit jaar. ‘Is het dan de schuld van de religies? Dat vroeg ik mij wel eens af’, zegt Guzman. Is het de doodsaaie koran of de boze minderheden die zeuren over poppetjes in de Efteling? Guzman belicht in een sneltreinvaart de grootste nieuwsgebeurtenissen van 2016. Denk Brexit, Trump en de politieke beweging Denk. ‘Weet je wat de zoektermen bij de Britten in Google waren na Brexit?’, stelt Guzman ons de vraag. Zijn hele mimiek verandert en er komen wat handgebaren aan te pas. Het publiek heeft moeite hun lach in te houden, want nu komt het. ‘Nee, maar ná Brexit.’ Timen tot het uiterste.

Guzman is grappig, sympathiek en speelt een sterk spel. Hij legt de vinger op de gevoelige plaat en laat er niets van heel. ‘Weet je wat het is met ons’, zegt Guzman. ‘Wij kunnen geen knopen doorhakken.’ Niet over de euthanasiewet, niet over dingen die we wel of niet mogen zeggen en ook niet over zwarte piet. Maar wel onder het mom van: dan kun je altijd nog de politiek in gaan. We hebben het in ons land over mensen met een migratie achtergrond in plaats van allochtonen, mensen met mogelijkheden in plaats van mensen met het Syndroom van Down. En natuurlijk een land waarin we gewoon voluit zaken blijven doen met de grootste dictators van de wereld. Hij vraagt zich af: ‘Waar zijn we met z’n allen beland?’ ‘Wie gaat ons straks leiden?’ Na een overdosis nieuwsfeitjes en -gebeurtenissen weten we dat er een hoop speelt en nog steeds is. Guzman oppert nog één laatste keer: ‘We gaan er een mooi jaar van maken en genieten he.’ Want het ene kan niet zonder het andere bestaan. Het licht kan niet zonder het donker. ‘En hoe donker het blijkt te zijn, er is altijd ergens licht.’

Anne Kleijne





Deze pagina is onderdeel van de website www.cabaret.nl.
De cabaret-database van Nederland.
Een actueel overzicht van cabaret, kleinkunst en stand-up comedy.
 
Kijk op cabaretmatch.nl voor meer informatie over theater op maat, cabaret op maat of een muziekoptreden voor een congres, symposium of feest op maat.